Του Νικολάου Αλέτρα
Σπάνια μια σειρά δράσης καταφέρνει να διατηρήσει αμείωτη την έντασή της χωρίς να καταφύγει στην εύκολη λύση της αδιάκοπης υπερβολής. Το «A Shop for Killers» (살인자의 쇼핑몰, «Μαγαζί για Δολοφόνους») ανήκει στις ευχάριστες εξαιρέσεις. Οκτώ επεισόδια, περίπου 55 λεπτά το καθένα, αρκούν για να οικοδομηθεί ένας κλειστοφοβικός κόσμος όπου η βία, η οικογένεια, η ενηλικίωση και η επιβίωση συνδέονται σε ένα εξαιρετικά καλοκουρδισμένο action thriller. Η σειρά έκανε πρεμιέρα στις 17 Ιανουαρίου 2024 μέσω Disney+ και Hulu και ολοκλήρωσε την πρώτη σεζόν της στις 7 Φεβρουαρίου, χωρίς ουσιαστικά να αφήσει τον θεατή να χαλαρώσει.
Σε σκηνοθεσία των Lee Kwon και Noh Kyu-yeob, με σενάριο των Ji Ho-jin και Lee Kwon, η σειρά βασίζεται στο webnovel The Killer’s Shopping Mall της Kang Ji-young. Η βασική ιδέα μοιάζει εξαρχής με ένα ευφυές αφηγηματικό εύρημα: μια νεαρή γυναίκα κληρονομεί από τον θείο της ένα ηλεκτρονικό κατάστημα που μοιάζει απολύτως συνηθισμένο, για να ανακαλύψει ότι στην πραγματικότητα πρόκειται για έναν παράνομο διεθνή κόμβο προμήθειας όπλων και εξοπλισμού προς επαγγελματίες δολοφόνους.
Το ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν βρίσκεται τόσο στην ίδια την ιδέα όσο στον τρόπο με τον οποίο αυτή αξιοποιείται δραματουργικά.
Η Jeong Ji-an δεν βρίσκεται απλώς μπροστά σε μια σειρά από εχθρούς που πρέπει να εξοντώσει. Βρίσκεται αντιμέτωπη με το ίδιο της το παρελθόν. Ο θάνατος του θείου της λειτουργεί ως βίαιη ρήξη με την παιδική της ηλικία και ταυτόχρονα ως μηχανισμός αποκάλυψης μιας πραγματικότητας που ο Jin-man είχε επιμελώς κρύψει. Έτσι, η βασική δραματουργική διαδρομή της σειράς δεν είναι απλώς η μετάβαση από την αδυναμία στη δύναμη. Είναι η διαδικασία μέσα από την οποία η Ji-an αναγκάζεται να επαναδιαπραγματευτεί ολόκληρη την εικόνα που είχε για τον άνθρωπο που τη μεγάλωσε.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της σειράς: η δράση λειτουργεί ως μηχανισμός μνήμης.
Κάθε μάχη, κάθε επίθεση και κάθε αποκάλυψη επαναφέρει ένα κομμάτι από το παρελθόν του Jin-man. Το παρόν της Ji-an δεν μπορεί να γίνει κατανοητό χωρίς την αναδρομή σε εκείνα τα χρόνια στα οποία ο θείος της την προετοίμαζε, φαινομενικά μέσα από παράξενες ή υπερβολικές συμπεριφορές, για έναν κόσμο που εκείνη δεν μπορούσε ακόμη να αντιληφθεί. Η σειρά, επομένως, μετατρέπει σταδιακά το action σε ένα είδος αρχαιολογίας του χαρακτήρα: όσο περισσότερο η ηρωίδα μάχεται, τόσο περισσότερο ανακαλύπτει ποιος ήταν πραγματικά ο Jin-man — και, κυρίως, ποια ήταν η ίδια πριν ακόμη το καταλάβει.
Αυτή η σύνδεση ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν επιτρέπει στο «A Shop for Killers» να ξεφύγει από την τυπολογία του συνηθισμένου survival thriller. Η δράση δεν αποτελεί απλώς θέαμα. Έχει αφηγηματική λειτουργία.
Οι σκηνές μάχης είναι από τις μεγάλες αρετές της παραγωγής. Η χορογραφία τους αποφεύγει, ως επί το πλείστον, την υπερβολικά στιλιζαρισμένη αίσθηση που χαρακτηρίζει μεγάλο μέρος του σύγχρονου action και στηρίζεται περισσότερο στη σωματικότητα, στον χώρο και στην αίσθηση του κινδύνου. Η Ji-an δεν μετατρέπεται ξαφνικά σε υπερηρωίδα. Η ικανότητά της να επιβιώνει μοιάζει να προκύπτει από γνώσεις και αντανακλαστικά που είχαν φυτευτεί μέσα της πολύ πριν αντιληφθεί τη χρησιμότητά τους. Αυτό κάνει τη μετάβασή της από την ευάλωτη νεαρή γυναίκα στη μαχήτρια πολύ πιο πειστική.
Εξίσου σημαντικός είναι ο τρόπος με τον οποίο η σειρά διαχειρίζεται τον χώρο. Το σπίτι και το ηλεκτρονικό κατάστημα του Jin-man δεν είναι απλώς σκηνικά. Μετατρέπονται σταδιακά σε έναν λαβύρινθο μυστικών, κρυφών διαδρομών και αθέατων μηχανισμών. Ένας χώρος που αρχικά μοιάζει οικείος μετατρέπεται σε πεδίο μάχης. Και αυτή η μεταμόρφωση του οικείου σε απειλητικό αποτελεί έναν από τους αποτελεσματικότερους τρόπους με τους οποίους η σειρά δημιουργεί ένταση.
Σε αυτό συμβάλλει και η μουσική του Primary, η οποία διαθέτει αξιοσημείωτη δραματουργική λειτουργία. Η χρήση διαφορετικών ηχητικών υφών για τους χαρακτήρες —μασκολέ για τον Jin-man, αναλογικά synths για τη Ji-an και βαθιά βιολοντσέλα για τον Bale— δημιουργεί κάτι περισσότερο από ένα αναγνωρίσιμο soundtrack. Διαμορφώνει διαφορετικές ψυχολογικές περιοχές μέσα στην ίδια αφήγηση. Ο ήχος γίνεται έτσι ένα ακόμη επίπεδο χαρακτηρισμού.
Και αν υπάρχει ένας χαρακτήρας που συμπυκνώνει αυτή τη σκοτεινή αισθητική, αυτός είναι ο Bale, τον οποίο υποδύεται ο Jo Han-sun. Η παρουσία του δεν βασίζεται μόνο στη σωματική απειλή. Ο Bale λειτουργεί σχεδόν ως προσωποποίηση ενός κόσμου στον οποίο η βία έχει απαλλαγεί από κάθε ηθικό ή συναισθηματικό φρένο. Απέναντί του, η Ji-an δεν αντιμετωπίζει απλώς έναν ισχυρότερο αντίπαλο· έρχεται αντιμέτωπη με την πιο ακραία εκδοχή του κόσμου στον οποίο την εισάγει ο θάνατος του θείου της.
Ο Lee Dong-wook, από την άλλη, αποδεικνύεται ιδανικός ως Jin-man. Η ερμηνεία του στηρίζεται σε μια διαρκή αμφισημία: είναι τρυφερός και απειλητικός, προστατευτικός και αδίστακτος, πατρική φιγούρα και ταυτόχρονα άνθρωπος που κουβαλά ένα βίαιο παρελθόν. Η σειρά αποφεύγει έτσι να τον μετατρέψει σε έναν απλό «cool» ήρωα δράσης. Ο Jin-man παραμένει μέχρι τέλους ένας αντιφατικός χαρακτήρας, και ακριβώς αυτή η αντίφαση είναι που τον κάνει ενδιαφέροντα.
Ακόμη πιο ουσιαστική είναι η Kim Hye-jun, η οποία σηκώνει μεγάλο μέρος του αφηγηματικού βάρους. Η μεταμόρφωση της Ji-an δεν αποδίδεται μόνο μέσα από τη σωματική της δράση. Αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο κοιτάζει, κινείται, αντιδρά και αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο. Η ερμηνεία της καταγράφει πειστικά τη διαδικασία μέσα από την οποία ένα φοβισμένο κορίτσι αναγκάζεται να ανακαλύψει ότι διαθέτει ήδη μέσα της τα εργαλεία για να επιβιώσει.
Οι υπόλοιποι χαρακτήρες —ο ψυχρός σκοπευτής Lee Seong-jo του Seo Hyun-woo, η έμπειρη στα όπλα So Min-hye της Geum Hae-na, ο νεαρός χάκερ Bae Jeong-min του Park Ji-bin και ο αινιγματικός «Brother» του Lee Tae-young— λειτουργούν ως διαφορετικές όψεις αυτού του παράνομου οικοσυστήματος. Δεν είναι όλοι εξίσου ανεπτυγμένοι, όμως συνεισφέρουν στη δημιουργία ενός κόσμου όπου τα όρια ανάμεσα σε θύμα, θύτη, προστάτη και εκτελεστή παραμένουν διαρκώς ρευστά.
Αυτό ακριβώς είναι και το σημείο στο οποίο η σειρά αποκτά μια ενδιαφέρουσα θεματική διάσταση. Το «A Shop for Killers» μιλά, κάτω από την επιφάνεια ενός καταιγιστικού thriller, για την κληρονομιά της βίας. Τι κληρονομεί πραγματικά ένα παιδί από έναν άνθρωπο που το μεγάλωσε; Τι συμβαίνει όταν η προστασία και η εκπαίδευση αποδεικνύονται δύο όψεις του ίδιου νομίσματος; Και πόσο διαφορετικός μπορεί να είναι κάποιος από τον άνθρωπο που τον προετοίμασε για να επιβιώσει;
Η μισθοφορική οργάνωση Babylon λειτουργεί μέσα σε αυτό το πλαίσιο ως η εξωτερική απειλή, ενώ ο Jin-man και η Ji-an ως ο εσωτερικός, οικογενειακός πυρήνας της ιστορίας. Ανάμεσα στους δύο αυτούς πόλους βρίσκεται η ίδια η ηρωίδα, η οποία πρέπει να αποφασίσει όχι μόνο πώς θα επιβιώσει, αλλά και τι θα κάνει με την κληρονομιά που της άφησε ο θείος της.
Η σειρά, βέβαια, δεν είναι απαλλαγμένη από αδυναμίες. Ορισμένες δευτερεύουσες γραμμές θα μπορούσαν να έχουν αναπτυχθεί περισσότερο, ενώ η πυκνότητα των ανατροπών και των αποκαλύψεων περιστασιακά αγγίζει τα όρια της ευκολίας. Όμως αυτές οι αδυναμίες δεν αναιρούν τη συνολική αποτελεσματικότητα του εγχειρήματος. Αντιθέτως, η μικρή διάρκεια των οκτώ επεισοδίων λειτουργεί τελικά υπέρ της σειράς, καθώς αποτρέπει τη δραματουργική διάχυση και διατηρεί την ένταση σχεδόν αδιάκοπη.
Το «A Shop for Killers» είναι, τελικά, μια σειρά που ξέρει πολύ καλά τι θέλει να είναι. Δεν προσπαθεί να μεταμφιεστεί σε κάτι περισσότερο «σοβαρό» από ένα εξαιρετικά καλοφτιαγμένο action thriller. Και ακριβώς γι’ αυτό πετυχαίνει. Η κινηματογραφική σκηνοθεσία, η προσεγμένη χορογραφία της βίας, η μουσική, η οικονομία της αφήγησης και κυρίως η σχέση ανάμεσα στον Jin-man και τη Ji-an δημιουργούν ένα σύνολο πολύ πιο ενδιαφέρον από το άθροισμα των επιμέρους συστατικών του.
Με οκτώ επεισόδια, περίπου επτάμισι ώρες συνολικής διάρκειας και έναν ρυθμό που σπάνια επιτρέπει στον θεατή να πάρει ανάσα, αποτελεί ιδανική επιλογή για ένα σύντομο binge-watching. Περισσότερο όμως από αυτό, αποτελεί ένα καλό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο το σύγχρονο κορεάτικο genre television μπορεί να παίρνει γνώριμες φόρμες —το action, το revenge thriller, το survival drama— και να τις ανασυνθέτει μέσα από χαρακτήρες με συναισθηματικό βάθος.
Το «A Shop for Killers» δεν είναι απλώς μια σειρά για ένα μυστηριώδες ηλεκτρονικό κατάστημα που πουλά εξοπλισμό σε δολοφόνους. Είναι μια ιστορία για το τι αφήνουμε πίσω μας στους ανθρώπους που αγαπάμε — ακόμη κι όταν αυτό που τους αφήνουμε είναι ένας κόσμος βίας.
Και αυτή ακριβώς η αντίφαση είναι που την κάνει τόσο απολαυστική.