59ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης: Ρέι και Λιζ (κριτική)

Του Νίκου Αρτινού

Ο σκηνοθέτης Ρίτσαρντ Μπίλινχαμ περιγράφει τρία αυτοβιογραφικά επεισόδια, από τα χρόνια της παιδικής του ηλικίας στην θατσερική Αγγλία της δεκαετίας του ’80. Η ταινία είναι εξαιρετική στην πρώτη κινηματογραφική απόπειρα του φωτογράφου Ρίτσαρντ Μπίλινχαμ σε ταινίες μυθοπλασίας μεγάλου μήκους. Ο Μπίλινχαμ καταφέρνει να δημιουργήσει μια ταινία στα πρότυπα του Kitchen sink κοινωνικού νεορεαλισμού, δανειζόμενος στοιχεία από το κινηματογραφικό στυλ του Κεν Λόουτς. Δεν καταφέρνει μόνο αυτό. Ο Μπίλινχαμ αποδεικνύει ότι και ο ίδιος είναι ένας σπουδαίος δημιουργός με πρωτότυπη κινηματογραφική άποψη, αφού κατάφερε να περιγράψει αυτοβιογραφικά του στοιχεία, χρησιμοποιώντας ένα ευπρόσδεκτα διεστραμμένο slapstick χιούμορ (που προκαλεί βροντερό γέλιο!), το οποίο αποκαλύπτει με τραγικό τρόπο, όχι το δράμα της εργατικής τάξης αλλά ότι το νιάξιμο, το μητρικό και πατρικό ενδιαφέρον είναι πάνω απ’ όλα χαρακτηριστικά ανθρωπιάς και όχι ταξικό ζήτημα. Δηλαδή, η προσωπική προσπάθεια σε βασικά ζητήματα ανθρωπιάς (π.χ. το γονεϊκό ενδιαφέρον) είναι υπεράνω του συστήματος κοινωνικής διαστρωμάτωσης. Αυτό θίγει ο Μπίλινχαμ μέσα από την ιστορία των δύο κοινωνικών «παράσιτων», του Ρέι και της Λιζ. Η προσωπική ευθύνη είναι τεράστια στον αγώνα του ανθρώπου απέναντι σ’ ένα σύστημα που, στην ταινία φαίνεται πιο ανθρώπινο από τους δύο κεντρικούς χαρακτήρες της ταινίας.

Ο Ρίτσαρντ Μπίλινγχαμ είναι Βρετανός εικαστικός καλλιτέχνης, φωτογράφος και κινηματογραφιστής. Το 1997 ήταν ο πρώτος καλλιτέχνης που τιμήθηκε με το Βραβείο Φωτογραφίας Deutsche Börse. Η δουλειά του έχει εκτεθεί στην Μπιενάλε της Βενετίας του 2001 και ήταν υποψήφιος για το Βραβείο Τέρνερ την ίδια χρονιά. Το έργο του αντλεί τη θεματολογία του από το άμεσο οικογενειακό του περιβάλλον, από τα ζώα που κρατούνται σε ζωολογικούς κήπους ανά τον κόσμο και από το βρετανικό τοπίο. Έργα του βρίσκονται σε πολλές συλλογές, όπως στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης του Σαν Φρανσίσκο, στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης, στο Μουσείο V&A και στην Tate Gallery του Λονδίνου. Τo Ρέι και Λιζ, η πρώτη μεγάλου μήκους που έκανε για τη μεγάλη οθόνη, γυρίστηκε σε πραγματικές τοποθεσίες στα Μίντλαντς, όπου και μεγάλωσε.

Διαβάστε   Ένα περιστέρι έκατσε σ' ένα κλαδί, αναλογιζόμενο την ύπαρξή του

Ρέι και Λιζ (Ray & Liz)

Σκηνοθεσία: Richard Billingham

Ηθοποιοί: Ella Smith, Justin Salinger, Patrick Romer, Deirdre Kelly, Tony Way, Sam Gittins, Joshua Millard-Lloyd

Διάρκεια: 107΄

Η ταινία του Richard Billingham συμμετέχει στο Διεθνές Διαγωνιστικό του 59ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης