Στρατηγική Κατάσχεση

Του Νίκου Αρτινού

Ο Λάρι Κράουν είναι ένας μεσήλικας ευσυνείδητος υπάλληλος, που εργάζεται σε μεγάλο πολυκατάστημα. Κάποια στιγμή-στα πλαίσια των περικοπών-του ανακοινώνουν ότι απολύεται. Ο λόγος: η ανεπάρκεια της μόρφωσής του αφού ο Λάρι δεν έχει πτυχίο πανεπιστημίου. Ο Λάρι Κράουν-μετά το σοκ των πρώτων ημερών της ανεργίας του-συνέρχεται και αποφασίζει να σπουδάσει. Αυτή του η απόφαση αλλάζει ολόκληρη την ζωή του. Ερωτεύεται τη γοητευτική καθηγήτριά του ενώ η επαφή του με τους συμφοιτητές του, τού δίνει την ευκαιρία να «ανανεώσει» τις επιλογές του.

Ρομαντική κωμωδία σκηνοθετημένη και γραμμένη από τον ηθοποιό Τομ Χανκς. Στη συγγραφή του σεναρίου βοήθησε η διάσημη συμπατριώτισσά μας Νία Βαρντάλος («Γάμος αλά Ελληνικά»). Η ταινία περιγράφει μια συμβατική και χωρίς εξάρσεις ιστορία, με φόντο την οικονομική κρίση και τις συνακόλουθες συνέπειες στις ζωές των ανθρώπων. Το μεγάλο της ατού είναι η αισιοδοξία και η feel good διάθεση που περνάει στους θεατές.

Ο Μαχάτμα Γκάντι είπε ότι «εμείς πρέπει να γίνουμε η αλλαγή που θέλουμε να δούμε». Η δεύτερη ταινία του Τομ Χανκς έχει να κάνει με την αλλαγή. Ο Λάρι Κράουν αναγκάζεται να αλλάξει βίαια τη ζωή του εξαιτίας της απόλυσής του. Όλα ανατρέπονται και στην αρχή είναι χαμένος, στη συνέχεια αμήχανος ενώ στο τέλος αποφασίζει να αλλάξει ο ίδιος και με αυτό τον τρόπο να ανταποκριθεί σε ένα κόσμο,  που όμως στην ουσία δεν άλλαξε. Απλώς η ίδια η ζωή, από τη φύση της, έχει μια δυναμική που δεν επιτρέπει στους ανθρώπους να κάνουν μακρόπνοα σχέδια.

Το μόνο που άλλαξε για το Λάρι ήταν η προσωπική ρουτινιάρικη ουτοπία της-προ απόλυσης-καθημερινότητάς του. Μετά την απόλυση του ο Λάρι Κράουν συνειδητοποιεί ότι τελικά δεν ήταν ευτυχισμένος πριν χάσει την δουλειά του.  Νόμιζε ότι ήταν ευτυχισμένος! Ανταποκρίνεται θετικά στην αλλαγή, αλλάζοντας και ο ίδιος. Έτσι αλλάζει και τον κόσμο γύρω του. Γίνεται ένας χαμαιλέοντας που προσαρμόζεται άψογα στην εποχή της οικονομικής κρίσης. Εγκαταλείπει τις δαπανηρές συνήθειες της προηγούμενης καθημερινότητάς του και κάνει τη ζωή του πιο απλή. Αφήνει στο παρκινγκ το μεγάλο εξοδοβόρο πολυμορφικό αυτοκίνητο του και παίρνει ένα χαριτωμένο και λειτουργικό σκούτερ που «καίει» ελάχιστα καύσιμα.    Κάνει την κρίση ευκαιρία και την αρπάζει από τα μαλλιά. Γίνεται επιθετικός ακόμα και απέναντι και στα χρέη του. Κάπου λίγο μετά το μισό της ταινίας παραδίδει το χρέος του στην τράπεζα. Κηρύσσει χρεοκοπία και εφαρμόζει μια πανέξυπνη «στρατηγική κατάσχεσης» παραδίδοντας τα κλειδιά του σπιτιού του οικειοθελώς στην τράπεζα, στην οποία είναι καταχρεωμένος. Η υπάλληλος της τράπεζας (την υποδύεται η Ρίτα Γουίλσον, σύζυγος του Τομ Χανκς) τον αντιμετωπίζει με έκπληξη και ταραγμένη προσπαθεί να τον μεταπείσει. Έτσι απαλλάσσεται από τα χρέη του. Φανταστείτε να έκαναν κάτι ανάλογο όλοι οι οφειλέτες του κόσμου! Οι πολίτες θα άλλαζαν τον κόσμο οδηγώντας σε κατάρρευση ένα σύστημα αφαιρώντας το βασικό του όπλο. Δηλαδή την κατάσχεση. Ευφυές!

Διαβάστε   Η μεταφυσική και ποιητική διάσταση της εκδίκησης

Σε ένα δεύτερο επίπεδο ανάγνωσης η ταινία έχει να κάνει με τη λυτρωτική δύναμη της εκπαίδευσης. Ο Λάρι Κράουν βρίσκει τη διέξοδο για την καινούρια του ζωή διαμέσου των μαθημάτων στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο, στο οποίο διδάσκει η Μερσέντες Τενό (την υποδύεται η Τζούλια Ρόμπερτς). Οι εμπειρίες μέσα στην τάξη, οι αναπόφευκτες φιλίες μεταξύ των φοιτητών, η διάδραση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και, κυρίως, η εφαρμογή όλων όσων μαθαίνει στα μαθήματα καθημερινά, «σχηματίζουν» το νέο Λάρι. Άλλωστε, η «στρατηγική κατάσχεση» ήταν κάτι που έμαθε στο μάθημα Οικονομικών του καθηγητή Ματσουτάνι (εκπληκτική και αβανταδόρικη ερμηνεία από τον καρατερίστα ηθοποιό Τζορτζ Τακέι).

Η εκπαίδευση είναι τα πάντα. Γι’ αυτό και όταν ο Λάρι πληροφορείται από την πανέμορφη και γλυκιά συμφοιτήτριά του Ταλία-η οποία από την αρχή της γνωριμίας τους αναπτύσσει μια πλατωνική πυγμαλιωνική σχέση και η οποία είναι υπεύθυνη για το «νέο και ανανεωμένο Λάρι Κράουν»-ότι σκοπεύει να παρατήσει το πανεπιστήμιο, τη συμβουλεύει με πάθος: «Don’t be a fool, stay in school! (Μην είσαι ανόητη, μείνε στη σχολή)». Η ζωή είναι μια δια βίου εκπαιδευτική διαδικασία, που έχει να κάνει με όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας. Δε συμβαίνει αποκλειστικά και μόνο για το αντικείμενο της εργασίας. Η δια βίου εκπαίδευση έχει να κάνει με την ίδια την ουσία του ανθρώπου και τη λειτουργία του μέσα στην κοινωνία και στις σχέσεις του με τους άλλους ανθρώπους.

Τα παραπάνω μηνύματα περνούν στους θεατές ανώδυνα και ευχάριστα σε μια συνηθισμένη ιστορία που παρουσιάζει τη θετική πλευρά της ζωής. Οι χαρακτήρες είναι καθημερινοί, γοητευτικοί άνθρωποι που σκιαγραφούνται επαρκώς από τον σκηνοθέτη και πρωταγωνιστή Τομ Χανκς και το υπόλοιπο καστ.

Διαβάστε   Ο σκηνοθέτης Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ μιλά για την "Τελευταία σημαία"

 

Η Περίπτωση Λάρι Κράουν (Larry Crown, 2011)

Σκηνοθεσία : Τομ Χανκς

Πρωταγωνιστούν: Τομ Χανκς, Τζούλια Ρόμπερτς, Ταράτζι Π. Χένσον, Μπράιαν Κράνστον, Ουίλμερ Βαλντεράμα

Διάρκεια: 99΄