Up: Η παιδαγωγική της απώλειας…

Του Νίκου Αρτινού

Ο Καρλ Φρέντρικσεν, ένας ηλικιωμένος ο οποίος βρίσκεται στη δύση της ζωής του, αποφασίζει να πραγματοποιήσει ένα παιδικό του όνειρο πριν εγκαταλείψει το μάταιο τούτο κόσμο. Με τη βοήθεια αμέτρητων μπαλονιών μετατρέπει το σπίτι του σε αερόστατο και κατευθύνεται στους Παραδεισένιους Καταρράκτες, μια παραμυθένια περιοχή στη Νότια Αμερική. Όμως, έχει έναν απρόσμενο «συγκάτοικο» σ’ αυτό το τελευταίο ταξίδι, έναν παθιασμένο πιτσιρικά με ένστικτο τυχοδιώκτη. Οι δύο αταίριαστοι συνεπιβάτες και συγκάτοικοι θα αντιμετωπίσουν συναρπαστικές περιπέτειες και κινδύνους σ’ αυτό το παράξενο ταξίδι…

Ποιος θα το περίμενε ότι ένα animation θα εξέπεμπε τέτοιας δυναμικής συναισθήματα: απώλεια, μοναξιά και απελπισία; Και όμως…Το «Ψηλά στον Ουρανό» που κινείται στα γνωστά ποιοτικά χαρακτηριστικά των παραγωγών της Pixar («Ψάχνοντας Νέμο», «Toy Story», «Wall-Y») είναι ένα συναρπαστικό φιλμικό κείμενο που περιγράφει με σαφήνεια- χωρίς μελοδραματισμούς και δύσκολες, ακατανόητες προσεγγίσεις- την ψυχολογία ενός ανθρώπου που αντιλαμβάνεται ότι η ζωή φεύγει λόγω αντικειμενικών βιολογικών συνθηκών. Η συνειδητοποίηση είναι επώδυνη και έρχεται διαμέσου της απώλειας. Ο Καρλ Φρέντρικσεν χάνει τη γυναίκα του και μοναδική του σύντροφο. Τα πρώτα δεκαπέντε λεπτά της ταινίας είναι αριστουργηματικά: οι δημιουργοί της ταινίας καταγράφουν ολόκληρη τη ζωή: από την παιδική ηλικία  του δύστροπου γεράκου έως την απώλεια της συζύγου του. Αυτή είναι η μαγεία του κινηματογράφου που μετατρέπεται σε υψηλή τέχνη συναισθημάτων και νοημάτων διαμέσου των εικόνων και της μουσικής. Ταυτόχρονα, η ιστορία δε χάνει σε χιούμορ, περιπέτεια, δράση και αγωνία. Τα επεισόδια αναπτύσσονται παράλληλα με τους χαρακτήρες, διατηρώντας μια θαυμαστή ισορροπία ανάμεσα στην αγνή κινηματογραφική ψυχαγωγία (εξαιρετικά γραφικά που δένουν τέλεια με το υπέροχο σάουντρακ του Μάικλ Γκιατσίνο) και στο χτίσιμο στέρεων ανθρωπιστικών αντιλήψεων και κοινωνικού σχολιασμού καλύπτοντας το χάσμα ανάμεσα στα παιδιά και στους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας. Και οι δύο αυτές ευαίσθητες ομάδες χρειάζονται συμπαράσταση, εμψύχωση και, οπωσδήποτε, όχι απομόνωση. Η ταινία είναι υπόδειγμα του πως μπορεί να δουλέψει αποτελεσματικά η δημόσια παιδαγωγική του κινηματογράφου (σύμφωνα με τις αντιλήψεις του μεγάλου θεωρητικού της παιδαγωγικής Henry Giroux), εισάγοντας με αποτελεσματικό τρόπο την παιδαγωγική της απώλειας. Οι θεατές μαθαίνουν μέσα από το σινεμά πως να διαχειριστούν την απώλεια αγαπημένων τους προσώπων και πως να συνεχίσουν την ζωή τους μέσα σε μια κοινωνία που συνεχώς αλλάζει. Παρά τα δύσκολα θέματα που θέτει, το φιλμ τελειώνει στέλνοντας αισιόδοξα μηνύματα. Όπως και να το κάνουμε, παρά τις απώλειες  «η ζωή συνεχίζεται» και τελικά πάντα υπάρχουν «πράγματα που θέλουμε να κάνουμε»…

Διαβάστε   Dolphin Man: ελεύθερη κατάδυση στον εσώτερο εαυτό μας

 

Ψηλά στον Ουρανό-Up (2009)

Σκηνοθεσία: Πιτ Ντόκτερ, Μπομπ Πίτερσον

Με τις φωνές των: Έντ Άσνερ, Κρίστοφερ Πλάμερ, Τζόρνταν Νεγκάι (στην μεταγλωττισμένη εκδοχή ακούγονται οι Κώστας Βουτσάς, Γιώργος Κωνσταντίνου, Γιώργος Καπουτζίδης)

Διάρκεια: 96΄